Bebek Diş Çıkarma Takvimi: Hangi Diş Ne Zaman Çıkar?

Süt dişleri hangi sırayla çıkar?

Bebeklerin çoğunda ilk diş 6-10. aylar arasında görünür ve genellikle bu, alttaki iki orta kesici dişlerdir. Ardından üst orta kesiciler, yan kesiciler, birinci azılar, köpek dişleri ve son olarak ikinci azılar gelir. Toplam 20 süt dişinin tamamı çoğu çocukta 2,5-3 yaşına kadar (yaklaşık 33. ay) tamamlanır. Kabaca bir kural olarak 6. aydan sonra her ay yaklaşık bir diş çıkar; ancak dişler çoğu zaman ikişer ikişer, sıçramalarla gelir.

İlk diş geç çıkarsa

Bazı bebekler dişle doğar, bazılarının ilk dişi 1 yaşından sonra çıkar. Ailede geç diş çıkarma öyküsü sık rastlanan bir nedendir. Çocuk diş hekimleri genellikle 18. aya kadar hiç diş çıkmamışsa değerlendirme önerir. Dişlerin sırası değişik olabilir (ör. üst kesicilerin alttakilerden önce çıkması) ve bu da çoğunlukla sorun değildir.

Diş çıkarma belirtileri

• Salya artışı ve çenede, ağız çevresinde pişik
• Elini, oyuncakları ya da her şeyi ağzına götürüp ısırma isteği
• Diş etinde kızarıklık, şişlik; bazen dişin altında beyazımsı bir kabarıklık
• Huzursuzluk, uykuda bölünme, beslenmede kısa süreli isteksizlik
• Diş çıkan tarafta yanağın kızarması ya da kulağını çekiştirme

Diş çıkarma vücut ısısında hafif bir yükselmeye yol açabilir, ancak yüksek ateş (38 °C üzeri), ishal, kusma ya da öksürük diş çıkarmanın belirtisi değildir. Bu belirtileri "diş çıkarıyor" diye geçiştirmeyin; başka bir hastalığı gizleyebilir. Ateşi güvenilir bir ateş ölçerle kontrol edin.

Diş çıkaran bebek nasıl rahatlatılır?

• Diş eti masajı: Ellerinizi yıkayıp temiz parmağınızla ya da nemli temiz bir gazlı bezle diş etine hafifçe bastırarak masaj yapın.
• Diş kaşıyıcı: İçi sıvı dolu olmayan, sert kauçuk ya da silikon bir diş kaşıyıcı verin. Buzdolabında serinletebilirsiniz ama dondurucuya koymayın; aşırı sert ve soğuk yüzey diş etini incitebilir. Kaşıyıcıyı her zaman gözetiminizde kullandırın.
• Ek gıdaya geçen bebeklerde soğuk yoğurt ya da püre de rahatlatabilir; boğulma riski taşıyan sert parçalar vermeyin.
• Salyayı sık silin, çene altındaki pişik için bölgeyi kuru tutun.
• Ağrı uykuyu ve beslenmeyi belirgin bozuyorsa ağrı kesiciyi ancak hekiminizin önerdiği ilaç ve dozda kullanın.

Kaçınılması gerekenler

• Uyuşturucu diş jelleri (benzokain, lidokain içerenler): ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), bebeklerde faydalarının çok az, risklerinin ise ciddi olduğunu belirtiyor.
• Kehribar ya da boncuklu diş kolyesi ve bileklikleri: boğulma ve nefes yolu tıkanması riski nedeniyle önerilmez.
• Emziğe ya da kaşıyıcıya bal, şeker veya pekmez sürmek (1 yaş altında bal botulizm riski taşır, şekerli maddeler çürük yapar).

İlk diş çıkınca diş bakımı

Diş bakımı ilk dişle başlar. Günde iki kez, özellikle gece yatmadan önce, bebeğe uygun yumuşak bir diş fırçası ya da parmak fırça ile dişleri temizleyin. 3 yaşına kadar pirinç tanesi kadar, 3-6 yaş arasında bezelye tanesi kadar florürlü diş macunu önerilir. Bebeği biberonla uyutmayın; meyve suyu ve şekerli içecekleri sınırlayın, 1 yaş civarında alıştırma bardağına geçmeye başlayın. Çocuk diş hekimleri ilk diş muayenesini ilk diş çıktığında ya da en geç 1 yaşında önerir.

Bebeğinizin 6. aydan sonraki beslenmesi için ek gıdaya geçiş takvimi, bu dönemdeki aşıları için bebek aşı takvimi, büyümesi için persentil hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz.